دریافت خدمات درمانی همیشه به معنای مراجعه حضوری به بیمارستان، درمانگاه یا مطب پزشک نیست. بسیاری از خدمات پزشکی، پرستاری و مراقبتی را میتوان با هماهنگی قبلی و توسط نیروهای متخصص در منزل دریافت کرد. این موضوع بهویژه برای سالمندان، بیماران کمتوان، افراد دارای محدودیت حرکتی، بیماران در دوره نقاهت و کسانی که مراجعه حضوری برایشان دشوار است، اهمیت زیادی دارد.
خدمات پزشکی در منزل مجموعهای از خدمات درمانی و حمایتی است که با توجه به وضعیت بیمار، دستور پزشک و امکانات موردنیاز، در محل زندگی او ارائه میشود. مراقبت در منزل میتواند برای سالمندان، بیماران مزمن، افراد دارای معلولیت و بیمارانی که پس از جراحی یا بستری در حال بهبودی هستند مورد استفاده قرار گیرد.
در این مقاله از هیلان بررسی میکنیم که خدمات پزشکی در منزل شامل چه مواردی است، چه افرادی میتوانند از این خدمات استفاده کنند و هنگام انتخاب یک مرکز خدمات درمانی در منزل باید به چه نکاتی توجه داشت.
خدمات پزشکی در منزل چیست؟
خدمات پزشکی در منزل به مجموعه اقداماتی گفته میشود که توسط پزشک، پرستار، مراقب، فیزیوتراپیست یا سایر نیروهای حوزه سلامت در منزل بیمار انجام میشود.
هدف اصلی این خدمات، فراهمکردن امکان ادامه درمان یا مراقبت از بیمار در محیطی آرام و آشناست. خدمات خانگی میتوانند بخشی از روند درمان پس از ترخیص، کنترل بیماریهای مزمن، مراقبت از سالمندان یا کمک به بیمار برای انجام فعالیتهای روزمره باشند.
مراقبت سلامتمحور زمانی مؤثرتر است که نیازهای کلی بیمار، شرایط خانواده و روند پیوسته درمان در نظر گرفته شود، نه اینکه تنها یک بیماری یا اقدام درمانی مورد توجه قرار گیرد.
خدمات پزشکی در منزل شامل چه مواردی میشود؟
نوع خدمات موردنیاز هر بیمار به شرایط جسمی، سن، بیماری زمینهای، میزان توانایی حرکتی و نظر پزشک بستگی دارد. مهمترین خدمات قابل ارائه در منزل عبارتاند از:
۱. ویزیت پزشک در منزل
یکی از اصلیترین خدمات پزشکی در منزل، حضور پزشک عمومی یا متخصص در محل زندگی بیمار است. این خدمت برای افرادی مناسب است که به دلیل بیماری، سالمندی، ناتوانی جسمی یا شرایط خاص امکان مراجعه راحت به مطب یا درمانگاه را ندارند.
در ویزیت پزشک در منزل، پزشک میتواند وضعیت عمومی بیمار را بررسی کند، علائم حیاتی را ارزیابی کند، سوابق پزشکی و داروهای مصرفی را ببیند و در صورت نیاز، دارو، آزمایش یا اقدامات درمانی لازم را تجویز کند.
ویزیت پزشک در منزل ممکن است برای موارد زیر درخواست شود:
بررسی وضعیت سالمندان و بیماران کمتوان
کنترل بیماریهای مزمن
بررسی علائم بیماریهای غیر اورژانسی
پیگیری وضعیت بیمار پس از جراحی یا بستری
ارزیابی بیمار پیش از انجام خدمات پرستاری
بررسی عوارض یا نحوه مصرف داروها
ویزیت در منزل جایگزین اورژانس نیست. در صورت بروز علائمی مانند درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس شدید، کاهش سطح هوشیاری، خونریزی کنترلنشده یا علائم سکته، باید سریعاً با اورژانس تماس گرفته شود.
۲. خدمات پرستاری در منزل
پرستاری در منزل یکی از گستردهترین بخشهای مراقبت پزشکی خانگی است. این خدمات باید توسط نیروی آموزشدیده و متناسب با شرایط بیمار انجام شود.
برخی خدمات پرستاری قابل انجام در منزل عبارتاند از:
تزریقات عضلانی، وریدی یا زیرجلدی طبق دستور پزشک
وصلکردن سرم
تعویض پانسمان
مراقبت از زخمهای جراحی
مراقبت از زخم بستر
کنترل فشار خون، دمای بدن و سطح اکسیژن خون
کنترل قند خون
مراقبت از سوند ادراری
مراقبت از لوله تغذیه
رسیدگی به بیمار دارای تراکئوستومی
مدیریت و پیگیری داروهای بیمار
مراقبتهای پرستاری پس از ترخیص
نوع و تعداد جلسات پرستاری باید بر اساس وضعیت بیمار تعیین شود. برخی بیماران تنها به یک اقدام کوتاه مانند تزریق یا پانسمان نیاز دارند، در حالی که بعضی دیگر ممکن است به مراقبت چندساعته، شبانهروزی یا حضور پرستار مقیم نیاز داشته باشند.
۳. تزریقات و سرمتراپی در منزل
تزریقات و وصلکردن سرم از خدمات پرتقاضای پزشکی در منزل است. انجام این خدمات باید بر اساس تجویز پزشک و توسط فرد دارای صلاحیت انجام شود.
نوع دارو، دوز مصرفی، روش تزریق، سابقه حساسیت دارویی و وضعیت عمومی بیمار باید پیش از تزریق بررسی شود. تزریق یا سرمتراپی بدون تجویز و ارزیابی مناسب میتواند با عوارضی مانند حساسیت دارویی، افت فشار، عفونت یا واکنشهای ناخواسته همراه باشد.
به همین دلیل، بهتر است نسخه پزشک و اطلاعات مربوط به دارو پیش از اعزام نیروی درمانی در اختیار مرکز خدمات پزشکی قرار گیرد.
۴. پانسمان و مراقبت از زخم در منزل
بیمارانی که دارای زخم جراحی، زخم دیابتی، زخم بستر یا آسیبهای پوستی هستند، ممکن است به تعویض منظم پانسمان و بررسی روند ترمیم زخم نیاز داشته باشند.
مراقبت از زخم در منزل میتواند شامل موارد زیر باشد:
بررسی ظاهر و عمق زخم
تمیزکردن زخم
تعویض پانسمان
استفاده از پانسمان مناسب
بررسی نشانههای عفونت
آموزش مراقبت از زخم به بیمار و خانواده
ارجاع به پزشک در صورت مشاهده علائم خطر
قرمزی شدید، ترشح بدبو، افزایش درد، تب، تورم و تغییر رنگ بافت اطراف زخم ممکن است از نشانههای عفونت یا اختلال در ترمیم باشند و نیاز به بررسی پزشک دارند.
۵. مراقبت از سالمند در منزل
برخی سالمندان برای انجام فعالیتهای روزمره، مصرف منظم داروها، تغذیه، جابهجایی یا رعایت بهداشت فردی به کمک نیاز دارند. خدمات مراقبت از سالمند در منزل میتواند بهصورت ساعتی، روزانه، شبانه یا شبانهروزی ارائه شود.
مراقبت در منزل انعطافپذیر است و مدت حضور مراقب میتواند بر اساس نیاز فرد، از چند ساعت محدود تا مراقبت شبانه یا مقیم متغیر باشد.
مراقب سالمند ممکن است در زمینههای زیر به فرد کمک کند:
انجام امور روزمره و بهداشت فردی
آمادهکردن و مصرف غذا
یادآوری زمان مصرف داروها
همراهی هنگام راهرفتن
پیشگیری از زمینخوردن
همراهی در مراجعههای درمانی
ایجاد ارتباط و کاهش تنهایی سالمند
گزارش تغییرات وضعیت سالمند به خانواده
باید توجه داشت که وظایف مراقب سالمند با پرستار یکسان نیست. اقدامات تخصصی مانند تزریق، پانسمان حرفهای، مراقبت از تجهیزات پزشکی یا اجرای دستورهای درمانی باید توسط نیروی دارای صلاحیت انجام شود.
۶. مراقبت از بیمار در منزل
بعضی بیماران پس از جراحی، سکته مغزی، آسیبهای حرکتی یا بستری طولانیمدت، برای مدتی به مراقبت مستمر نیاز دارند.
مراقبت از بیمار در منزل میتواند شامل کمک در جابهجایی، تغذیه، استحمام، کنترل داروها، پیشگیری از زخم بستر، همراهی بیمار و هماهنگی خدمات درمانی باشد.
این نوع خدمات ممکن است برای افراد زیر مناسب باشد:
بیماران پس از ترخیص از بیمارستان
بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن
بیماران دارای محدودیت حرکتی
بیماران مبتلا به آلزایمر یا زوال عقل
بیماران پس از سکته مغزی
بیماران نیازمند مراقبت طولانیمدت
افراد دارای معلولیت جسمی
آمادهسازی محیط منزل و هماهنگی با پزشک، پرستار یا فیزیوتراپیست میتواند بازگشت بیمار به خانه پس از بستری را ایمنتر کند.
۷. نمونهگیری و آزمایش در منزل
در بعضی مراکز، نمونهگیری آزمایشگاهی نیز در منزل انجام میشود. این خدمت برای سالمندان، کودکان، بیماران کمتوان، زنان باردار یا افرادی که به آزمایشهای دورهای نیاز دارند کاربردی است.
بسته به امکانات مرکز و نوع آزمایش، خدمات ممکن است شامل موارد زیر باشد:
نمونهگیری خون
نمونهگیری ادرار
آزمایشهای دورهای
بررسی قند و چربی خون
آزمایشهای مربوط به عملکرد کلیه یا کبد
آزمایشهای تجویزشده پیش یا پس از جراحی
پیش از نمونهگیری باید مشخص شود که آیا آزمایش به ناشتایی، قطع موقت دارو یا آمادگی خاصی نیاز دارد. قطع یا تغییر دارو نیز نباید بدون نظر پزشک انجام شود.
۸. فیزیوتراپی و توانبخشی در منزل
فیزیوتراپی در منزل برای بیمارانی مناسب است که به دلیل درد، ضعف عضلانی، جراحی، سکته یا محدودیت حرکتی نمیتوانند به مرکز توانبخشی مراجعه کنند.
فیزیوتراپیست پس از ارزیابی بیمار، برنامهای متناسب با وضعیت او طراحی میکند. این برنامه ممکن است شامل تمرینات حرکتی، تقویت عضلات، بهبود تعادل، کاهش درد یا آموزش نحوه صحیح راهرفتن باشد.
فیزیوتراپی در منزل معمولاً برای موارد زیر درخواست میشود:
توانبخشی پس از سکته مغزی
دوران نقاهت پس از جراحی
آسیبهای ارتوپدی
ضعف حرکتی سالمندان
دردهای عضلانی و مفصلی
مشکلات تعادل و راهرفتن
پیشگیری از کاهش توان حرکتی بیماران کمتحرک
۹. کنترل علائم حیاتی در منزل
کنترل منظم برخی شاخصهای سلامتی میتواند به پیگیری وضعیت بیمار کمک کند. این بررسیها ممکن است شامل فشار خون، ضربان قلب، دمای بدن، قند خون، تعداد تنفس و سطح اکسیژن خون باشد.
اندازهگیری علائم حیاتی بهتنهایی برای تشخیص بیماری کافی نیست و نتایج باید با توجه به وضعیت کلی بیمار، علائم موجود و نظر پزشک تفسیر شوند.
در صورتی که اعداد ثبتشده با علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، ضعف شدید، گیجی یا کاهش هوشیاری همراه باشند، دریافت خدمات اورژانسی ضروری است.
۱۰. مراقبتهای پس از ترخیص از بیمارستان
ترخیص بیمار به معنای پایان مراقبت نیست. بسیاری از بیماران در روزها یا هفتههای پس از ترخیص به مصرف منظم دارو، پانسمان، تزریق، کنترل علائم حیاتی، فیزیوتراپی یا ویزیت مجدد نیاز دارند.
هماهنگی خدمات پزشکی در منزل میتواند به خانواده کمک کند تا برنامه مراقبتی بیمار را منظمتر اجرا کنند. بهتر است خانواده هنگام ترخیص، نسخهها، دستورهای دارویی، برنامه پانسمان، محدودیتهای حرکتی و زمان مراجعه بعدی را بهصورت دقیق دریافت کند.
چه افرادی بیشتر به خدمات پزشکی در منزل نیاز دارند؟
خدمات درمانی در منزل میتواند برای گروههای مختلفی مفید باشد، اما معمولاً افراد زیر بیشتر از آن استفاده میکنند:
سالمندان
بیماران دارای محدودیت حرکتی
افراد دارای معلولیت
بیماران پس از جراحی
بیماران در دوره نقاهت
بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن
بیماران نیازمند مراقبت طولانیمدت
افرادی که مراجعه حضوری برای آنها دشوار است
خانوادههایی که برای مراقبت تخصصی از بیمار به کمک نیاز دارند
مزایای دریافت خدمات پزشکی در منزل
مهمترین مزیت خدمات پزشکی در منزل، دسترسی به بخشی از مراقبتهای موردنیاز بدون رفتوآمد غیرضروری است. این خدمات میتوانند فشار رفتوآمد را برای بیمار و خانواده کاهش دهند و مراقبت را با شرایط زندگی بیمار هماهنگتر کنند.
از دیگر مزایای آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کاهش دشواری جابهجایی بیمار
حضور بیمار در محیط آشنا
امکان مشارکت خانواده در روند مراقبت
تنظیم زمان خدمات بر اساس نیاز بیمار
ادامه منظمتر مراقبت پس از ترخیص
کاهش فشار جسمی و زمانی واردشده به خانواده
امکان دریافت مراقبت متناسب با شرایط فرد
البته مناسببودن مراقبت در منزل باید بر اساس وضعیت بیمار تعیین شود. بعضی خدمات به تجهیزات بیمارستانی، تصویربرداری پیشرفته، جراحی یا مراقبت اورژانسی نیاز دارند و در منزل قابل انجام نیستند.
هنگام انتخاب مرکز خدمات پزشکی در منزل به چه نکاتی توجه کنیم؟
پیش از ثبت درخواست، بهتر است درباره موارد زیر اطلاعات کافی دریافت کنید:
تخصص و صلاحیت نیروی اعزامی
مشخصبودن نوع خدمت و مسئولیتها
امکان ارائه نسخه یا دستور پزشک
رعایت اصول بهداشتی
استفاده از تجهیزات مناسب و استریل
شفافبودن هزینه خدمات
نحوه پیگیری وضعیت بیمار
امکان جایگزینی نیرو در صورت نیاز
پاسخگویی مرکز پس از ارائه خدمت
تناسب تجربه نیروی اعزامی با وضعیت بیمار
همچنین باید اطلاعات مهمی مانند سن بیمار، بیماریهای زمینهای، داروهای مصرفی، حساسیتهای دارویی، شرایط حرکتی، تجهیزات موجود و علت درخواست خدمت بهطور کامل اعلام شود.
خدمات پزشکی در منزل هیلان
هیلان با هدف سادهترکردن دسترسی خانوادهها به خدمات سلامت در منزل، امکان هماهنگی خدمات پزشکی، پرستاری و مراقبتی را متناسب با شرایط بیمار فراهم میکند.
پیش از ثبت درخواست، وضعیت بیمار، نوع خدمت موردنیاز، محل ارائه خدمت و زمان مناسب بررسی میشود تا نیروی متناسب با درخواست خانواده انتخاب شود.
برای دریافت مشاوره و انتخاب خدمت مناسب، میتوانید با کارشناسان هیلان در ارتباط باشید و اطلاعات اولیه بیمار را در اختیار آنها قرار دهید.
جمعبندی
خدمات پزشکی در منزل میتواند شامل ویزیت پزشک، خدمات پرستاری، تزریقات، سرمتراپی، پانسمان زخم، مراقبت از سالمند، مراقبت از بیمار، نمونهگیری، فیزیوتراپی و پیگیری وضعیت بیمار پس از ترخیص باشد.
نوع خدمت باید بر اساس وضعیت واقعی بیمار، نظر پزشک و سطح تخصص موردنیاز انتخاب شود. همچنین در شرایط اورژانسی نباید منتظر حضور پزشک یا پرستار در منزل ماند و لازم است سریعاً از خدمات اورژانسی استفاده شود.
هیلان تلاش میکند با هماهنگی خدمات سلامت در محل زندگی بیمار، مسیر مراقبت و درمان را برای بیمار و خانواده او سادهتر، منظمتر و قابلدسترستر کند.
این مطلب برای شما مفید بود؟
برای دریافت خدمات درمانی در منزل با ما در تماس باشید.
